De installatie van een warmtepompsysteem is voor veel woningen en gebouwen in ons land de meest praktische en kosteneffectieve methode om te verduurzamen. Een warmtepomp maakt het mogelijk om het gebruik van fossiele energie volledig gedag te zeggen. Maar de realiteit van vandaag is dat in veel gebouwen de netaansluiting niet groot genoeg is om een all-electric warmtepompsysteem te installeren. “In plaats van klanten volledig de deur te wijzen, kun je als installateur toch een concept voorleggen”, zegt Nico Loppersum, application engineer bij Remeha. “Dat is dan een concept waarmee de klant niet direct, maar wel op termijn volledig afstapt van fossiele brandstoffen.”
Netcongestie als spelbreker
Remeha hanteert heel bewust verschillende verduurzamingsroutes. De opdrachtgever kiest dan zelf het traject dat, afhankelijk van de omstandigheden, het best bij hem of haar past. “De meest basale route is de vervanging van een oude gasgestookte installatie door een moderne, hoogefficiënte cv-installatie. Het andere uiterste is de overstap op een volledig elektrisch warmtepompsysteem, maar daar kan netcongestie dus als spelbreker optreden. Juist voor die situaties zijn hybride oplossingen erg geschikt”, zegt Loppersum. “Kies je voor hybride, dan verzorgt de warmtepomp bijna het hele jaar de ruimteverwarming. Een bestaande of eventueel nieuwe gasketel verzorgt alleen nog de piekvraag – op koude winterdagen – en het warmtapwater. Uit onderzoeken blijkt dat je daarmee ruim 70% op het gasverbruik bespaart. Omdat de warmtepomp efficiënter verwarmt dan een gasketel, zorgt dit ook voor een forse besparing op de energierekening. Zo breng je enerzijds de energielasten naar beneden, maar help je ook om de last op het elektriciteitsnet substantieel te verlagen.”
Zorg voor warmtebuffering
Juist op de piekmomenten, zoals tijdens donkere winterdagen, zit het stroomnet overvol. “Dan kun je dus de cv-ketel inzetten. Maar ook op die winterdagen kun je nog zoveel mogelijk de warmtepomp inschakelen, mits deze slim aanstuurbaar is. Je kunt deze dan buiten de pieken om inzetten, bijvoorbeeld overdag als de zon schijnt en pv-panelen stroom leveren. Vaak is daarvoor wel een buffervat nodig. Hiermee kun je warmte bufferen en het huis blijven verwarmen, zodat de warmtepomp tijdelijk niet aan hoeft. Door midden op de dag – als er geen piekbelasting is – het buffervat extra op te warmen, kan de warmtepomp aan het einde van de middag, tussen 16.00 en 19.00 uur, tijdelijk uit blijven. Van installateurs vraagt dit wel iets meer kennis van regeltechniek. Tegelijk hebben wij systemen en regelingen waarmee zij die slimme besturing van warmtepompen relatief eenvoudig kunnen realiseren.”
Voorbereid op diverse scenario’s
“Wij zien in de hybride warmtepomp een uitgelezen oplossing voor enorm veel huishoudens en gebouwen. Gezien de drukte in onze energienetten zullen we de ondersteuning van gasgestookte verwarming nog geruime tijd nodig hebben. In veel gebieden duurt het nog zeker een heel ‘ketelleven’ voordat het netcongestieprobleem is opgelost. Dat betekent dat bewoners pas bij de volgende vervanging van ketel of warmtepomp op een all-electric warmtepompsysteem kunnen overstappen”, zegt Loppersum. “Ook voor grotere projecten is een cascadesysteem van meerdere warmtepompen met bijvoorbeeld een of twee gasketels een ideale oplossing om zo optimaal mogelijk met netbelasting en energiegebruik om te gaan. Bovendien kan een hybride installatie ook een voorloper zijn voor zowel een aansluiting op een warmtenet als voor een all-electric warmtepompsysteem. In de voorbereiding van een renovatie houden we daar altijd rekening mee.”
Geen tekort aan elektriciteit
“Bedenk goed: netcongestie is geen probleem van een tekort aan energie, maar van een behoefte aan elektriciteit op het verkeerde moment”, zegt Siebo Horenberg, group product manager bij BDR Thermea. “Het net loopt vast omdat er piekmomenten optreden in de vraag. Slechts een paar uur per dag is er sprake van netcongestie. En dat probleem speelt niet alleen in Nederland, maar in steeds meer Europese landen en regio’s. Als wij al vroeg in de ontwerpfase meedenken, kunnen we het ontwerp anders aanvliegen en rekening houden met beperkingen en toekomstige ontwikkelingen. Met ons brede portfolio kunnen we systemen samenstellen die juist tijdens die piekuren het elektriciteitsnet kunnen ontlasten. Het is een kwestie van technieken combineren en zodanig inzetten dat ze niet méér vermogen vragen, maar slimmer omgaan met het al beschikbare vermogen.”
Toekomstbestendig installeren doen we met elkaar
Door toenemende druk op het elektriciteitsnet en strengere duurzaamheidseisen groeit de behoefte aan flexibele en schaalbare oplossingen. Remeha ondersteunt gebouweigenaren, installateurs en adviseurs bij het systeemontwerp en vergroot daarmee de haalbaarheid van projecten én de toekomstbestendigheid van installaties. Dat vraagt om vroegtijdige betrokkenheid, integrale afwegingen en het durven loslaten van traditionele ontwerpprincipes.
Dit artikel is gesponsord dcoor Remeha.
