In steeds meer delen van Nederland zit het elektriciteitsnet vol. Tegelijkertijd stappen veel consumenten door de alsmaar stijgende gasprijs liever vandaag dan morgen over op een warmtepompsysteem. Als installateur moet je dan met creatieve oplossingen komen. Als blijkt dat de netaansluiting in een woning of gebouw onvoldoende capaciteit levert, kun je met een hybride warmtepompsysteem de eigenaar alsnog lastenverlichting bieden.

Het beoordelen van en reageren op de position paper van Nando Tolboom en Henry Lootens is geen eenvoudige opgave. Beiden zijn zwaargewichten in het energiedebat en snijden een belangrijk vraagstuk aan: hoe houden we de elektrificatie van woningen mogelijk in een net dat steeds vaker tegen zijn grenzen aanloopt?

Een warmtepomp op een 1-fase aansluiting is voor de meeste bestaande woningen een haalbare optie. Dat concluderen elektrotechnisch expert Henry Lootens en warmtepompenexpert Nando Tolboom in een gezamenlijke position paper. De echte uitdaging ligt volgens hen bij gelijktijdige vermogensvraag en de randvoorwaarden die de installateur in de praktijk hanteert.  Verder zijn de twee experts geen voorstander van een thuisaccu als er ook een gasaansluiting is.

Zowel bij nieuwbouw van appartementengebouwen als bij grondige renovatieprojecten vormt verduurzaming steeds vaker een knelpunt. De ambitie is duidelijk: overstappen naar een all-electric warmtepompsysteem. In de praktijk blijkt dat echter in steeds meer regio's niet haalbaar door netcongestie. Niet alleen in woningbouw, maar ook bij verduurzaming van hotels, scholen en publieke gebouwen vraagt dit om een andere benadering. En die ontstaat bij voorkeur al in de vroege ontwerpfase.

In 2025 hebben fabrikanten 126.000 warmtepompen voor woningen verkocht aan groothandels en installateurs in Nederland. Dat is een groei van ruim 13 procent ten opzichte van de 111.000 warmtepompen in 2024. Deze cijfers, afkomstig van Vereniging Warmtepompen, zijn exclusief lucht/lucht-warmtepompen oftewel airco's.

Een groot deel van de gemeenten in het verzorgingsgebied van netbeheerder Enexis heeft bij zijn warmteplannen een voorkeur voor all-electric warmtepompen in plaats van hybrides of warmtenetten. Dat blijkt uit Buurtvoorstel, een online tool die de netbeheerder vorig jaar in het leven riep om informatie met gemeenten uit te wisselen.

De komende maanden start in Nederland een pilot waarbij 1.000 warmtepompen slim worden aangestuurd. Met deze test - waarin netbeheerders, warmtepompfabrikanten en marktpartijen uit de energiesector samenwerken - wordt onderzocht waar op piekmomenten de 'knelpunten' op het regionale stroomnet zitten en hoe ze kunnen worden opgelost.

Uit een test met 100 hybride warmtepompen over twee stookseizoenen, blijkt de vermogensvraag per installatie op gemiddeld rond de 850 watt uit te komen.

Installatiebedrijf Van Dorp haalt met Lyv Energy Management Solutions kennis in huis over het slim inzetten van energie. Middels batterijen en EMS-en. 

Als dat voor de netaansluiting beter uitkomt, zijn VRF-warmtepompsystemen van Mitsubishi Electric terug te regelen in opgenomen vermogen. Ook kan via energiemanagement rekening worden gehouden met de energiehuishouding van pv-panelen en andere verbruikers, zoals opladers voor elektrische voertuigen.