Warmtenetten liggen al enige tijd onder vuur. Zo besloot Amsterdam onlangs om de focus voorlopig van warmtenetten te verleggen naar individuele lucht/water-warmtepompen, omdat de gemeente vreest voor hoge bewonerskosten. Luuk Oosterbaan van de Amsterdamse woningcorporatie Rochdale deelt die zorg. Voor de verduurzaming van vooroorlogse portiek-etagewoningen ziet hij echter vooral kansen voor collectieve lucht/water-warmtepompen.

Een half dorp in één keer van het gas af. Dat is het doel van Energie Coöperatie Gaasterland voor het Friese dorp Balk. Centraal staat daarbij de restwarmte die wordt geleverd door het bedrijf AVK Plastics. Drie grote warmtepompen van 2 megawatt moeten deze warmte opwaarderen naar 70 °C.

De gemeenten Arnhem en Lingewaard gaan de haalbaarheid onderzoeken van een hoogtemperatuur-warmtenet. Dat warmtenet moet gevoed worden met warmte van een warmtepomp dat Rijnwater als bron heeft. Het is bedoeling dat duizenden woningen op het warmtenet worden aangesloten.

De energietransitie vraagt om innovatieve installatiesystemen. Het moet sneller, slimmer en duurzamer. Twee terreinleidingen van Rehau bieden de oplossing voor een betrouwbaar warmtetransport onder de grond met zo min mogelijk warmteverlies. 

In een recent rapport boog de Algemene Rekenkamer zich over de vraag waarom de uitrol van warmtenetten traag verloopt. Daarbij werd ook naar warmtepompen gekeken. Maar wat een warmtenet of warmtepomp voor de portemonnee van bewoners betekent, kwam niet aan de orde. Een simpele berekening geeft uitsluitsel: een warmtepomp is veel voordeliger voor bewoners.

Individuele warmtepompen worden vaak gezien als veroorzaker van netcongestie, maar volgens adviesbureau Merosch is dat een onjuiste gedachte. Uit onderzoek van het bureau blijkt dat netbeheerders de impact van warmtepompen op het stroomnet op een 'gedateerde manier' vaststellen; ze gaan uit van een veel te hoge kW-belasting per warmtepomp.

Onlangs kondigde de gemeente Amsterdam aan zich meer op warmtepompen te gaan richten. Goed nieuws dus voor de warmtepompbranche. Temeer omdat Amsterdam meteen aan de slag kan. Voor 110.000 van de 400.000 bestaande woningen weet de gemeente namelijk al zeker dat een all-electric of hybride warmtepomp een goede en betaalbare oplossing is. Dat zullen er vast meer worden. De gemeente gaat namelijk met corporaties, warmteleveranciers, een netbeheerder en bewoners per buurt onderzoeken of warmtepompen een goed alternatief kunnen zijn.

Stop met subsidie voor warmtepompen die de ontwikkeling van een warmtenet in een wijk kunnen belemmeren. Op basis van onderzoek naar de stagnerende groei van warmtenetten, is dat het advies van de Algemene Rekenkamer aan de betrokken ministeries (KGG en VRO). Die geven echter aan, bewoners niet te willen ontmoedigen om op een warmtepomp over te stappen. Ook als er op termijn een warmtenet in hun wijk komt.

De doelstelling van Amsterdam om in 2040 volledig gasloos te zijn, dreigt volgens de gemeente uit beeld te raken door het veel te lage tempo waarin stadswarmte wordt gerealiseerd. Ze ziet er aanleiding in voor een koerswijziging: de komende periode wordt de focus verlegd van warmtenetten naar individuele warmtepompen.

Volgens het Klimaatakkoord moeten in 2040 1,3 miljoen warmtenetaansluitingen zijn gerealiseerd. In het huidige tempo wordt dat aantal echter bij lange na niet gehaald. De CO₂-reductie van nieuwe warmtenetten kan in dezelfde wijken ook worden gerealiseerd met warmtepompen, maar die keuze heeft 'negatieve gevolgen voor de maatschappij', aldus een rapport van CE Delft.