Sjouke Jacobsen

De twee belangrijkste bronnen voor warmtepompen zijn lucht en bodem. Beide hebben voor- en nadelen. Het belangrijkste verschil is de efficiëntie. Vanwege de stabielere brontemperatuur is de SCOP hoger bij bodem als bron. Maar lucht/water-warmtepompen worden ook steeds efficiënter. Hoe verhouden beide typen warmtepompen zich tot elkaar? Duitse praktijkcijfers geven inzicht.

Een bestaande woning all-electric verwarmen met een warmtepomp was in 2018 nog geen gemeengoed. Zeker niet in combinatie met grotendeels traditionele radiatoren. Sybren Bruining waagde zich er desondanks aan. Dat liep goed af; zijn huis kan goed worden verwarmd en de warmtepomp betaalt zich sneller terug dan verwacht.

Jaga introduceert met de Briza Net Zero een nieuwe generatie convectoren. Naast de verwarmingsmogelijkheden ziet de fabrikant in de zogeheten fancoil een alternatief voor de airco. "Een fancoil in combinatie met een lucht/water-warmtepomp kan heel goed condenserend koelen en zal minder snel pendelen dan een airco."

Een woningeigenaar die een warmtepomp zelf installeert. Met een monoblock en technisch inzicht kan dat, zo bewees Kees Versijde, die zijn ervaringen in dit artikel deelt. "Een warmtepomp is maatwerk. Dat vraagt veel denkwerk." Ook van installateurs, maar die lieten volgens Versijde steken vallen. Daarom ging hij zelf aan de slag.

De opkomst van warmtepompen zorgt ook voor ontwikkelingen en innovaties bij andere bedrijven. Een voorbeeld is de Elytra van Burgerhout. Deze dakdoorvoer voor binnen opgestelde lucht/water-warmtepompen en warmtepompboilers combineert de aan en -afvoer van lucht en zorgt ervoor dat de schaduw op eventuele zonnepanelen wordt beperkt.

Water in warmtepompen kan bevriezen bij lage temperaturen. Of het nu gaat om de bronzijde bij water/water-warmtepompen, of de afgiftezijde bij lucht/water-monoblocks. Bij water/water is het gangbaar om glycol toe te voegen als antivriesmiddel. Aan de afgiftezijde bij monoblocks wordt dit nauwelijks toegepast. Toch adviseren sommige fabrikanten het wel. Glycol heeft echter ook zijn beperkingen. Wat zijn de mogelijkheden?

Met de aangescherpte regelgeving rond F-gassen zijn bekende koudemiddelen als R410a en R32 vanaf 2027 niet meer toegestaan in nieuwe warmtepompen tot 50 kW. Voor monoblocks is propaan (R290) de norm geworden. Propaan en split-warmtepompen gaan vanuit veiligheidsoogpunt lastig samen. Is er nog toekomst voor split-warmtepompen? Specialisten van Alklima | Mitsubishi Electric en Daikin delen hun verwachtingen.

Niet-condenserend koelen is gangbaar bij warmtepompsystemen, maar heeft z'n beperkingen als het gaat om de temperatuurverlaging. Met condenserend koelen kan een woning tijdens hete dagen veel beter comfortabel worden gehouden. Deze manier van koelen vraagt echter wel om extra maatregelen. Experts nemen beide opties onder de loep en geven tips.

Jaga maakt sinds dit voorjaar gebruik van nieuw ontworpen ventielen bij zijn LT-convectoren voor warmtepompen. De Gampper Vario-DP-ventielen hebben een hoger instelbaar debiet dan de ventielen die tot voor kort de standaard waren. Dat maakt een buffervat overbodig. Ook werken de nieuwe ventielen drukonafhankelijk, wat zorgt voor een constant debiet.

Een woning met ruim 300 vierkante meter vloeroppervlakte verwarmen met een warmtepomp vraagt om een flink vermogen. Alexander Timmermans uit het Drentse Sleen bedacht er een systeem met twee warmtepompen voor. De ene warmtepomp heeft een vermogen van 12 kW en draait in de wintermaanden, terwijl een kleinere versie van 5 kW het voor- en najaar voor zijn rekening neemt. Het systeem wordt volledig aangestuurd met zelfgebouwde domotica.