Bas Roestenberg

Steeds meer warmtepompen maken gebruik van het klimaatvriendelijke koudemiddel propaan. Vanwege vereiste veiligheidsmaatregelen bij een koudemiddelvolume van meer dan 150 gram propaan zijn bijna alle modellen - op een enkele uitzondering met een klein vermogen na - alleen geschikt voor buitenplaatsing. Met een prototype dat een kleiner koudemiddelvolume heeft, maakt het Duitse Fraunhofer Instituut het nu voor fabrikanten mogelijk om ook wat grotere (bodem)warmtepompen voor binnenopstelling aan te bieden.

Aanstaande donderdag 15 juni vindt in Houten het Koudecongres 2023 plaats. De themacommissie van de KNVvK heeft hiervoor een uitgebreid programma samengesteld. De twee voorzitters van de commissie, Ronald Voogd en Patrick Clardy, leggen uit wat het belang van het congres is en hoe de inhoud ervan tot stand is gekomen.

In Duitsland is onrust ontstaan rond het plan om woningeigenaren in 2024 te verplichten bij vervanging van hun olie- of gasketel over te stappen op een fossielvrij systeem. Binnen de regering trapt de liberale FDP bij deze 'warmtepompplicht' op de rem, terwijl coalitiegenoot De Groenen er vaart mee wil maken. Volgens brancheorganisatie Bundesverband Wärmepumpe kan het getreuzel rond de wet desastreuze gevolgen hebben voor de Duitse verwarmingsindustrie.

De European Heat Pump Associaton (EHPA) heeft de 'Heat Pump Accelerator' gepubliceerd; een 'roadmap' die aangeeft tegen welke obstakels de Europese warmtepompsector aanloopt en wat de oplossingen daarvoor zijn. Voor het samenstellen van de Accelerator werkte de EHPA samen met 22 organisaties uit verschillende landen, waaronder een Nederlands ministerie.

Met 10.000 zonnepanelen, een eigen windmolenpark en een wko-installatie is Wageningen University & Research (WUR) vier keer op rij uitgeroepen tot 'meest duurzame universiteit ter wereld'. Om de campus nog verder te vergroenen, werd onlangs een ringleiding aangelegd waarmee de universiteitsgebouwen onderling warmte en koude kunnen uitwisselen.

Dat nieuwe Europese koudemiddelregels de komende jaren grote invloed zullen hebben op de warmtepompsector, is inmiddels wel duidelijk. De vraag is alleen hoe die regels er precies uit komen te zien en in welk tempo koudemiddelen als R410A en wellicht ook R32 worden verboden. Onlangs heeft de Europese Raad van Ministers er een standpunt over ingenomen. Daarmee is in Brussel de eindfase van het debat over de nieuwe regels ingeluid.

Dit kalenderjaar is een ISDE-subsidiebudget van 350 miljoen euro beschikbaar voor investeringen in isolatiemaatregelen, warmtepompen, zonneboilers en warmtenetaansluitingen. In de eerste twee maanden van dit jaar is voor 68,7 miljoen euro aan aanvragen ingediend, waarvan bijna de helft voor aanschaf van een warmtepomp.

De Europese warmtepompverkoop heeft in 2022 een groeirecord verbroken. Dit blijkt uit voorlopige verkoopcijfers uit zestien landen, verzameld door de European Heat Pump Association (EHPA). In deze landen zijn vorig jaar 3 miljoen warmtepompen verkocht, 38 procent meer dan in 2021. Nederland staat in de Europese top, met een groei van 80 procent.

Minister De Jonge van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft TNO gevraagd te onderzoeken of er gevallen zijn waarbij een warmtepomp - bijvoorbeeld in hybride opstelling - geen positief effect op het milieu heeft. In zo'n geval zou het energetisch voordeel van de installatie niet opwegen tegen de hogere milieubelasting waarmee binnenkort moet worden gerekend.

Behalve warmtepompen en laagtemperatuurnetten wordt waterstof regelmatig genoemd als duurzaam alternatief voor aardgasverwarming. Een belangrijk voordeel zou zijn dat het bestaande gasnetwerk - na wat upgrades - kan worden toegepast voor waterstofdistributie in woonwijken. In talloze studies wordt echter gesteld dat waterstof geen 'economisch haalbare' oplossing voor decentrale woningverwarming is. Een recent Duits onderzoek komt tot diezelfde conclusie.