nieuws

Warmtepompen installeren: tien tips

Techniek

Cv-ketels worden in de nabije toekomst machines van het verleden. De meest kansrijke en logische opvolger is de warmtepomp. Installateurs zullen de komende decennia dan ook hun handen vol hebben aan het installeren van deze apparaten. En hoewel de warmtepomp niet veel ingewikkelder is dan een cv-ketel, zijn er wel wat aandachtspunten.

Warmtepompen installeren: tien tips

Tekst: Joop van Vlerken

Het vakblad Warmtepompen vroeg installatiebedrijven, leveranciers en adviseurs naar de belangrijkste tips bij het installeren van warmtepompen. We zetten ze voor u op een rij:

1 Kies het juiste type warmtepomp
De situatie van de klant bepaalt het type warmtepomp dat de installateur adviseert. Voor bijna elke situatie is er een warmtepompoptie:

De hybride warmtepomp is een transitieapparaat en wordt vooral in de komende decennia ingezet voor bestaande woningen en gebouwen. Deze warmtepomp heeft nog een andere warmtebron (bijvoorbeeld een cv-ketel) nodig. Het grootste gedeelte van het jaar voorziet de warmtepomp het gebouw van warmte. Onder een bepaalde temperatuur springt de cv-ketel bij om het huis te verwarmen.

De bodemwarmtepomp wordt vooral toegepast in nieuwbouw. Dit komt doordat deze warmtepomp een hoge isolatiegraad van de woning vraagt en er bovendien een bron geboord moet worden onder of naast de woning. Naast de hoge isolatiegraad vraagt dit systeem om lage temperatuur wand- of vloerverwarming of speciale radiatoren. In huis moet voldoende ruimte zijn om de forse warmtepomp en een boilervat te herbergen. De bodemwarmtepompen is de duurste
warmtepompvariant, maar de kwaliteit is goed en de gebruikskosten zijn laag.

Luchtwarmtepompen maken gebruik van de buitenlucht als warmtebron. Ook deze apparaten vragen om een hoge isolatiegraad van de woning en lagetemperatuurverwarming. Ze zijn iets makkelijker toe te passen in bestaande woningen dan bodemsystemen, omdat er geen bron geboord hoeft te worden. De buitenunit neemt echter ruimte in beslag en kan overlast voor bewoners en buren veroorzaken. De luchtwaterwarmtepomp is goedkoper dan een bodemwarmtepomp, maar de gebruikskosten vallen afhankelijk van de situatie hoger uit.

2 Onderzoek combinatie warmtepomp met warmtenet

In sommige wijken is een bestaand warmtenet of wordt nog een warmtenet aangelegd als alle woningen van het aardgas af moeten. Het is slim om samen met de klant te overwegen of de aanschaf van een warmtepomp voor hem verstandig is, als er ook een aansluiting op het warmtenet (verplicht) genomen kan worden. De hybride warmtepomp kan ook in combinatie met een warmtenetaansluiting gebruikt worden. In dat geval kan de besparing op de energierekening aanzienlijk zijn.

3 Kijk naar combinatie met isolatie en lagetemperatuurverwarming
Vraag goed bij de klant na wat de status van zijn woning is. Als de woning niet of amper geïsoleerd is, heeft het plaatsen van een warmtepomp weinig zin. Zelfs een hybride warmtepomp werkt veel beter in een goed geïsoleerde woning. Daarnaast is het voor de meeste warmtepompsystemen zeer wenselijk om te werken met lagetemperatuurverwarming. Meestal betekent de installatie van een warmtepomp een totale upgrade van de woning of het gebouw. De klant moet zich daar bewust van zijn aangezien dit extra kosten met zich meebrengt.

4 Vergelijk rendement luchtwaterwarmtepomp en bodemwarmtepomp
Het rendement van luchtwaterwarmtepompen gaat achteruit naarmate de buitentemperatuur daalt. Dit kan nadelig zijn voor de gebruiker, omdat de warmtepomp juist zijn werk moet doen bij lage temperaturen en daardoor mogelijk veel stroom vraagt. Bodemsystemen hebben dit nadeel niet.

5 Wijs de klant op subsidiemogelijkheden
Voor warmtepompen kunnen particulieren en gebouweigenaren nog tot 2020 de Investeringssubsidie Duurzame Energie aanvragen. De bedragen voor de verschillende warmtepompen liggen tussen de €500 en €2500. De hoogte van het bedrag is per apparaat verschillend, hiervoor heeft RVO.nl een apparatenlijst opgesteld. Installateurs kunnen klanten wijzen op het bestaan van deze subsidie om ze over de streep te trekken.

6 Koelen met een warmtepomp kan ook
Een verkoopargument voor warmtepompen is dat de meeste apparaten ook kunnen koelen. De afgelopen jaren is de behoefte aan koeling bij gebouweigenaren alleen maar toegenomen. De verwachting is dat deze trend zich doorzet ten gevolge van de klimaatverandering. Aan koelen met luchtwaterwarmtepompen is wel een behoorlijk kostenplaatje verbonden. Dit apparaat werkt namelijk op dezelfde manier als een airconditioning met vergelijkbare energiekosten.

Bodemwarmtepompen werken met passieve koeling. Dit is een stuk goedkoper dan actieve koeling, maar heeft minder capaciteit. Installateurs moeten hierbij goed letten op de behoefte van de klant. Wil die te allen tijde flink kunnen koelen; adviseer dan een luchtwaterwarmtepomp. Is passieve koeling in de zomer voldoende; dan is de bodemwarmtepomp een goede optie.

7 Regel de warmtepomp goed in

Een goede installatie en een inpassing in het integrale woningontwerp is bij warmtepompen essentieel. Een warmtepomp wordt gedimensioneerd op basis van de warmte- of koelbehoefte van een gebouw. Overdimensionering komt zo bijna niet voor. Bij cv-installaties is dit wel het geval. Hierdoor is het in bijna alle gevallen wel mogelijk om een woning warm te krijgen en warm water te maken met een cv-ketel. Bij warmtepompen is de installatie op maat ontworpen voor de woning of het gebouw. Dat betekent dat het bij een installatiefout bijvoorbeeld niet meer mogelijk is om de woning op temperatuur te krijgen. Ook een goede inregeling is essentieel. Dit is een van de redenen waarom verschillende leveranciers de inbedrijfstelling van warmtepompsystemen nog zelf willen doen.

8 Houd rekening met ruimtebeslag warmtepomp
Veel meer dan bij een cv-ketel is het ruimtebeslag van de warmtepomp aanzienlijk. Cv-ketels zijn de afgelopen decennia alleen maar kleiner geworden. Warmtepompen zijn bijna altijd groter dan een cv-ketel en nemen dus meer ruimte in beslag in de woning. Daar komt nog bij dat de standalone warmtepompen vragen om een boilervat voor het warm water. Deze is afhankelijk van het volume behoorlijk groot. Met name in kleine woningen kan dit voor problemen zorgen. Bij luchtwaterwarmtepompen en hybride warmtepompen is bovendien een buitenunit nodig. Daar moet ruimte voor zijn, maar deze unit maakt ook geluid. Dat kan overlast veroorzaken voor de buren of de klant zelf.

9 Laat de meterkast aanpassen indien nodig
Voor luchtwaterwarmtepompen en bodemwarmtepompen is in veel gevallen een aanpassing van de meterkast nodig. In nieuwbouw is dit geen probleem, omdat er bij de bouw van de woning rekening mee gehouden kan worden, maar in de bestaande bouw is het wel een aandachtspunt. De meeste klanten houden er geen rekening mee dat de installatie van een warmtepomp ook gevolgen heeft voor de meterkast, dus het is slim als de installateur dit onder de aandacht brengt.

10 Houd rekening met behoefte aan warm tapwater

De cv-ketel is in veel gevallen overgedimensioneerd voor het betreffende gebouw. Dat betekent dat een bijna onbeperkte hoeveelheid warm tapwater beschikbaar is voor de klant. Bij warmtepompen is dat niet geval. De meeste systemen werken met een boilervat met een beperkte hoeveelheid warm tapwater. Als voldoende rekening gehouden wordt met de warmwaterbehoefte van de klant, hoeft dit geen problemen op te leveren, maar het is zeker iets dat onder de aandacht gebracht moet worden.

Reageer op dit artikel