nieuws

‘Warmtepomp maakt geluid, geen lawaai’

Sector

Volgens het onlangs verschenen Klimaatakkoord moeten Nederlandse woningen uiterlijk in 2050 ‘van het gas af’ zijn. Een goed alternatief voor de huidige cv-ketel is de warmtepomp, maar er is nog weinig over bekend bij het grote publiek. Dat is er mede de oorzaak van dat er veel onduidelijkheden en geruchten worden verspreid over warmtepompen die feitelijk niet kloppen, stelt Henk Kranenberg van warmtepompfabrikant Daikin.

‘Warmtepomp maakt geluid, geen lawaai’

Een wetsvoorstel van minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66), als onderdeel van het nieuwe Bouwbesluit, moet het geluid van buitendelen van warmtepompen aan banden leggen. Die normering is echter volgens fabrikanten zo laag dat het onrealistisch en onhaalbaar blijkt om eraan te voldoen. Alle warmtepompen die nu worden geproduceerd en in de afgelopen jaren zijn geplaatst, zouden hierdoor ineens niet meer zijn toegestaan.

‘Geluidsproductie vergelijkbaar met koelkast’

“Mensen hebben een mening over een warmtepomp, maar hebben er nog nooit een gezien of gehoord”, vertelt Henk Kranenberg, werkzaam bij Daikin. “De meesten denken in de eerste plaats dat een warmtepomp zijn warmte-energie uit de grond haalt. Dat is slechts een van de mogelijkheden. De meeste warmtepompen die je nu ziet, halen hun warmte uit de lucht, middels een buitendeel dat aan de gevel of in de tuin wordt geplaatst. In de media en door diverse mensen wordt nu gezegd dat die buitendelen lawaai maken. Maar dat is absoluut niet waar. Een warmtepomp maakt geluid, geen lawaai. Het geluid is vergelijkbaar met dat van een koelkast. Heeft iemand het daar ooit over?”

Rondleiding Kamerleden bij warmtepompprojecten

Afgelopen maandag nam Daikin als producent het voortouw om samen met de Dutch HeatPump Association (DHPA) een aantal Tweede Kamerleden uit te nodigen om het geluid van verschillende warmtepompen te ervaren. Ze werden in Enschede rondgeleid bij diverse projecten van woningcorporaties. Kranenberg: “De minister heeft een wetsvoorstel ingediend op basis van een advies, maar heeft daarbij niet de branche betrokken of gekeken naar hoe dit soort zaken in de rest van Europa is geregeld. In Duitsland bijvoorbeeld is er sinds enkele jaren al zeer goede en duidelijke regelgeving die branchebreed door alle partijen wordt gedragen en nagekomen. De geluidsnorm die daarin is opgenomen, ligt overdag op 50 dB(A) en kent ‘s nachts en op plekken die extra geluidsgevoelig zijn lagere waarden. Ook de uitvoerbaarheid is goed geregeld, met een meetnormering. In het Nederlandse wetsvoorstel ontbreken veel van die zaken. Vandaar dat niet alleen fabrikanten, maar ook installateurs en vastgoedeigenaren zich uitspreken tegen dit voorstel”.

Omgevingsgeluid ligt boven norm

In het huidige voorstel wordt een geluidsnorm van maximaal 40 dB(A) op de perceelgrens met de buren vastgesteld. Daarmee is de juiste plaatsing van de buitendelen van warmtepompen ook van belang. Tijdens de rondleiding in Enschede konden de Kamerleden Jessica van Eijs (D66), Daniel Koerhuis (VVD) en Erik Ronnes (CDA) bij diverse warmtepompopstellingen het geluidsniveau ervaren. In sommige situaties stond de warmtepomp op redelijke afstand van de woning – en dan nog vaak te dicht bij de erfgrens – waar de unit op maximale stand zo’n 50 dB(A) produceerde. Het laagst gemeten omgevingsgeluid lag gemiddeld op 47,5 dB(A). Kranenberg: “Dan hebben we het over geritsel van boombladeren in de wind, verkeer op grotere afstand, vogels die fluiten, en mensen die elkaar begroeten. Zelfs deze geluiden rondom de warmtepomp liggen al hoger dan de nu voorgestelde norm. Een koffiezetapparaat of elektrische tandenborstel produceert ongeveer 60 tot 70 dB(A), om een vergelijking te maken.”

‘Klimaatambities in gevaar’

Frank Achterberg, voorzitter van de DHPA stelde vandaag in het AD dat dit wetsvoorstel het plan voor de klimaatambities van het kabinet in gevaar brengt. “De nieuwe norm betekent voor veel consumenten een enorme extra barrière om een warmtepomp aan te schaffen”, stelt hij. Henk Kranenberg vervolgt: “Het gaat hier om zeer hoogwaardige technologische producten waar jaren aan innovatie in is verwerkt, ook om ze stiller te maken. Als door de nieuwe geluidseisen nieuwe maatregelen genomen moeten worden, bijvoorbeeld door extra omkastingen te plaatsen, zal dat effect hebben op de kosten, maar ook op de (energie)prestaties van de warmtepomp”.

Regelgeving moet ‘realistisch en uitvoerbaar

Kranenberg: “We zijn als Europese producent absoluut voorstander van regulering en regelgeving, maar het moet wel realistisch en uitvoerbaar zijn. We hopen dat er in ieder geval kritische vragen gesteld gaan worden aan de minister, en dat zij het wetsvoorstel nog eens goed bekijkt en aanpast. Niet alleen omdat de branche daarmee geholpen is, maar vooral om consumenten en ook bijvoorbeeld woningcorporaties niet verder op kosten te jagen in de energietransitie.”

Inmiddels is bekendgemaakt dat het besluit met betrekking tot geluid door de Tweede Kamer over de zomer heen wordt getild.

Lees meer over geluid en warmtepompen:

• In de berichten vliegen verschillende termen voorbij, zoals geluidsvermogen, luchtdruk, dB, dB(A) en geluidsenergie. Maar wat betekenen ze eigenlijk?
• Het geluid van lucht/water-warmtepompen: ‘is de wetgever horende doof?’
• De voorgestelde wijziging van het Bouwbesluit omvat geluidseisen voor buitenunits.
• Het Institute of Technology (AIT) in Wenen doet onder programmanaam SilentAirHP onderzoek naar een ultrastil concept voor een lucht/water-warmtepomp.
• Volgens Onderzoeksbureau Sira Consulting brengt de invoering van geluidseisen maatschappelijke kosten met zich mee.
• Het consumentenprogramma Kassa nam vorig stelling met de uitspraak dat miljoenen Nederlanders last gaan krijgen van het geluid van warmtepompen.
• Een lucht-water warmtepomp maakt wat geluid, maar er zijn voldoende oplossingen voor, zo blijkt uit een rondvraag langs marktpartijen, naar aanleiding van uitspraken in het programma Kassa.
• Als je van tevoren goed nadenkt hoe en waar je een warmtepomp plaatst, hoeft geluid geen issue te zijn”, stelt Richard van der Lei, directeur Koelvisie in Drachten, in zijn gastcolumn.
Reageer op dit artikel