nieuws

Minister Ollongren verwerpt kritiek op afgezwakte BENG-normen

Sector

De afgelopen maanden werd er veel kritiek geuit op de nieuwe conceptnormen voor BENG (Bijna-Energieneutrale Gebouwen), dat volgend jaar de EPC-methodiek moet vervangen. Critici betitelen de conceptnormen vooral als ‘te slap’ en ‘ambitieloos’. Afgelopen week bleek dat verschillende partijen in de Tweede Kamer die kritiek steunen. Volgens minister van Binnenlandse Zaken Ollongren wordt met de nieuwe normen echter wel degelijk een flinke stap gezet.

Minister Ollongren verwerpt kritiek op afgezwakte BENG-normen

Tijdens een commissievergadering van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken stelden werden afgelopen week kritische vragen aan de minister gesteld. Volgens sommige partijen loopt het kabinet te hard van stapel of wordt te weinig rekening gehouden met de maandlasten van woningbezitters. Andere partijen verweten het kabinet echter dat de BENG-conceptnormen ambitie missen.

Wat is BENG?

Om de reactie van de minister te begrijpen, is het goed om in een hele kleine notendop te omschrijven waar BENG voor staat. BENG (‘Bijna EnergieNeutrale Gebouwen’) is een stelsel van energie-eisen die in 2020 het huidige EPC-stelsel vervangen. Daarbij gaat het om een uitwerking van eisen uit de Europese EPBD-richtlijn. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (waar minister Ollongren aan het roer staat) heeft BENG uitgewerkt in drie indicatoren die de energieprestatie van een gebouw uitdrukken:
BENG 1: De energiebehoefte in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar.
BENG 2: Het primair (fossiele) energiegebruik in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar.
BENG 3: Het aandeel hernieuwbare energie in procenten.
In december werden tijdens een congres nieuwe, afgezwakte normen voor deze drie BENG-indicatoren bekendgemaakt, waar vervolgens een storm van kritiek over opstak.

‘Haalbaar en betaalbaar’

Die kritiek kwam met name van vooruitstrevende bouwpartijen en milieugroepen, maar hij blijkt ook bij een aantal politieke partijen te leven. Op vragen van onder andere GroenLinks, de Partij voor de Dieren en haar eigen D66 hamerde minister Ollongren afgelopen week met name op het belang van ‘balans:  “Het is zoeken naar de goede balans; het gaat deels ook over techniek en deels over wat in de praktijk kan werken. Het moet allemaal haalbaar en betaalbaar zijn.” Daarbij moet volgens de minister ook rekening worden gehouden met de bouwproductie, waarvan het tempo kan worden vertraagd als er te strenge eisen komen.
In antwoordt op de vraag vanuit de SGP waarom er niet wordt ingestoken op ‘volledig energieneutrale woningen’ antwoordde Ollongren dat BENG tot doel heeft om ‘zo energiezuinig mogelijk tegen zo laag mogelijke kosten’ te bouwen. Volledig energieneutraal zou in dat kader niet bij alle hoogbouw mogelijk zijn. “Het is een kwestie van optimalisatie: we gaan er wel naartoe, maar als we energieneutraal nu als eis stellen, komen we in de problemen met de opgave dat we woninghoogbouw moeten realiseren.”

Minister Ollongren: “BENG is strenger dan EPC”.

‘Strenger dan EPC 0,4’

Overigens lijkt het er volgens de minister alleszins op dat de BENG-normen een stuk ambitieuzer zijn dan veel critici beweren. “BENG is strenger dan de EPC, met name omdat de schil en toepassing van hernieuwbare energie erin zijn meegenomen”, stelde Ollongren tijdens de vergadering. “Er wordt nu aan voorbeelden gewerkt om te zien hoe woningen onder EPC-regels en onder de voorstelde BENG-regels scoren. Inmiddels is het tussenresultaat van de uitwerking daarvan dat de BENG-eisen overeenkomen met een EPC van 0,1 tot 0,4. Dat is dus lager dan de huidige EPC-norm van 0,4.”
Een andere vraag die tijdens de vergadering werd gesteld, kwam van GroenLinks: het zou volgens deze partij goed zijn om de BENG-criteria over verschillende woningtypen te differentiëren. Een hoekwoning kan bijvoorbeeld een heel andere energievraag hebben dan een tussenwoning. Volgens de minister is er echter bewust voor gekozen om de differentiatie in de BENG-systematiek beperkt te houden.  Ook daarbij sprak ze over ‘balans’: “We willen er balans in hebben; enerzijds willen we recht doen aan de verschillen tussen bijvoorbeeld hoog- en laagbouw. Anderzijds willen we dat het niet zo ingewikkeld wordt dat het systeem voor uitvoerders onuitvoerbaar wordt.”

Consultatie voor commentaar

Overigens gaf Ollongren critici mee dat er nog van alles aan de conceptnormen en bij BENG behorende NTA-berekeningsmethode kan worden aangepast. Dat zou zelfs voor de net genoemde differentiëring in woningtypen kunnen gelden. Op dit moment loopt er een consultatieronde waarin commentaar kan worden gegeven op de nieuwe conceptnormen (meer informatie hierover is te vinden op de website Overheid.nl). Deze ronde duurt tot 2 maart. Aan de hand van ingediende commentaren zal een voorstel voor wijziging van het Bouwbesluit (waar BENG in wordt opgenomen) naar de Tweede Kamer worden gestuurd. Die zal dan een besluit nemen over overname of wijziging van dat voorstel.
Als BENG in 2020 eenmaal een feit is wordt de kostenoptimalisatie, die een centrale rol in de systematiek speelt, opnieuw beoordeeld. “Wellicht kost isolatie tegen die tijd veel minder, of zijn warmtepompen goedkoper geworden. Daar moet dan op worden ingespeeld”, aldus Ollongren.

Herziening van energielabel

Tot slot deed Ollongren nog een wat verrassende aankondiging met betrekking tot een andere onderwerp. Op vragen over de effectiviteit van het huidige energielabel – waarvoor niemand verantwoordelijkheid lijkt te dragen en waarmee eenvoudig kan worden gesjoemeld – gaf de minister aan inmiddels naar een nieuw systeem te kijken. “Er is onderzoek gedaan het effect van de huidige labels, en die blijken een positief effect te hebben op bewustvorming van woningeigenaren”, stelde ze. “Maar als we verder gaan met de energietransitie moeten er wellicht verbeteringen komen. We kijken nu naar nieuwe, eventueel betere methoden, ook in het licht van de klimaatmaatregelen. Voor de zomer kom ik met berichtgeving hierover.”

De volledige commissievergadering is terug te zien via de website van de Tweede Kamer.

Reageer op dit artikel