artikel

Hoe nu verder met het klimaatakkoord? 

Sector

Het klimaatakkoord is door de Tweede Kamer bevestigd, maar hoe nu verder? Tijdens het Nederlands Warmtepomp Congres, dat op 9 oktober plaatsvond in Den Bosch, gaf Meindert Smallenbroek, directeur warmte & ondergrond bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat antwoord op deze vraag.

Tekst: Uko Reinders

Hoe nu verder met het klimaatakkoord? 

Het belangrijkste doel van het Klimaatakkoord voor de gebouwde omgeving is om 1,5 miljoen woningen in 2030 van het gas te halen. “Daar hebben we nog 10 jaar de tijd voor, wat neerkomt op 150.000 huizen per jaar”, aldus Smallenbroek. “Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving is dat haalbaar. Daarbij wordt de helft van de woningen op warmtenetten aangesloten; de andere helft krijgt een warmtepomp.”

Afspraken aan klimaattafels

Om tot het Klimaatakkoord te komen, waren er vijf klimaattafels die samen meer dan 600 afspraken hebben gemaakt om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan. Aan de tafel van de gebouwde omgeving zijn 140 afspraken gemaakt. Deze tafel werd aangevoerd door Diederik Samsom. Hij is inmiddels vertrokken naar Brussel, en de klimaattafels zijn overgegaan in een uitvoeringsoverleg.

Gedecentraliseerd verduurzamen

In het Klimaatakkoord is besloten om de verduurzaming niet vanuit Den Haag te organiseren, maar decentraal vanuit regio’s. Daarvoor is Nederland onderverdeeld in dertig energieregio’s. Die volgen deels de provinciegrenzen, maar een provincie als Noord Brabant is weer in zessen opgedeeld. Voor de verschillende regio’s wordt door de betrokkenen samen in kaart gebracht hoe het gebied het beste kan worden verduurzamend. Ze kijken bijvoorbeeld naar de mogelijkheden van geothermie en restwarmte. En in verband met warmtepompen naar de capaciteit van elektriciteitsnetten en de gasnetten. Moeten die nog worden vervangen?

Belangrijke rol voor gemeenten

De regie op wijkniveau komt bij de gemeenten te liggen. Smallenbroek: “Die zitten dicht op burgers en hebben via gemeenteraden een democratisch mandaat om beslissingen te nemen. Een belangrijke taak van gemeentes wordt om de transitie aan de burgers te verkopen.” Smallenbroek wees er in zijn presentatie op dat energie voor gemeenten en provincies een nieuwe tak van sport is. “Om hen bij te staan heeft de overheid een expertisecentrum warmte ingericht.” Steden en dorpen worden met de wijkaanpak stap voor stap verduurzaamd. Woningcorporaties zijn daarbij belangrijke spelers, zegt Smallenbroek. Ze zijn de startmotor van de verduurzaming. Ze kunnen zorgen voor de transitie van grote aantallen woningen. Massa zorgt vervolgens niet alleen voor een kostendaling, die nodig is om de transitie ook voor woningeigenaren betaalbaar te maken. Het zorgt ook dat er ervaring  wordt opgedaan, wat de verduurzaming eenvoudiger moet maken.

Opleidingen en financiering

De transitie kan niet zonder goed geschoolde krachten die warmtepompen kunnen installeren. Om die op te leiden, is er een Green Deal afgesloten. Inmiddels zijn er al 3.000 installateurs omgeschoold. En ook financiering is belangrijk. “Als een wijk van het gas af gaat, is het belangrijk dat alle bewoners daarin meekunnen. Het mag niet zo zijn dat mensen vanwege beperkte financiële mogelijkheden in de kou komen te zitten.” Verder heeft de overheid 120 miljoen euro uitgetrokken voor ‘proeftuinen’, oftewel aardgasvrije wijken. Tot slot is er een programma voor duurzame energie, dat een versnelling moet brengen in het gebruik van onder meer groen gas, geothermie en waterstof.

‘Gasvrij als aanlokkelijk perspectief

Smallenbroek, concluderend: “De uitdaging voor de sector is om de verduurzaming betaalbaar te maken, en woonlastenneutraal. En dat er voldoende draagvlak is. Net als de transitie naar aardgas in de jaren zestig, moet aardgasvrij wonen nu een aanlokkelijk perspectief worden.” De transitie biedt kansen voor de branche, zo hield Smallenbroek de zaal voor. Met de juiste producten kun je er volgens hem veel geld aan verdienen. “Dat zorgt voor een prikkel om te innoveren. Allereerst gaan de overheid en de corporaties ervoor zorgen dat de verduurzaming voor ondernemers een interessante markt wordt. Het is een grote beweging. Als we het met elkaar doen, gaat het lukken.”

Leestips:
Verduurzamen van een vooroorlogse woning: wat is er mogelijk?
Eindhoven krijgt energieneutrale gasloze woonwijk
Hoogleraar: ‘Verduurzaming bestaande bouw gaat veel te traag’

Reageer op dit artikel