artikel

Systeemkeuze: een collectieve bron of individuele warmtepompen?

Sector

Bij ieder groot bouwproject met warmtepompen moet worden voorgesorteerd op een belangrijke systeemkeuze: wordt het project voorzien van een centraal energiesysteem of leent het zich beter voor decentrale installaties? Tijdens het Nederlands Warmtepomp Congres, dat plaatsvond in oktober, besprak Arnoud Matser van adviesbureau Merosch welke afwegingen daarbij een rol spelen.

Systeemkeuze: een collectieve bron of individuele warmtepompen?

Bij nieuwbouw hangt de vraag welk systeem de voorkeur heeft af van allerlei factoren, zoals het gebouwtype, de bouwdichtheid en de fasering, zo legde Arnoud Matser op het congres uit. In verband met keuzevrijheden is ook van belang wie de eigenaar van het vastgoed is: gaat het om koop- of om huurwoningen?

Bouwkundige mogelijkheden

In de bestaande bouw gelden grotendeels dezelfde factoren, maar er komt iets bij, namelijk de kwaliteit van de bestaande bouwkundige schil en installaties. Bij de afweging of en tot welk niveau kan worden verduurzaamd en of voor een centraal of decentraal systeem wordt gekozen, zijn verschillende scenario’s denkbaar. Daarbij legde Matser een verband met strategisch vastgoedbeleid. Hij gaf het voorbeeld van een portiekflat uit 1960. Ga je bij zo’n flat beperkt verduurzamen met aardgas (levensduur +/- 20 jaar) of doe je dat zonder aardgas? En kies je dan een langetermijn-oplossing door grootschalig te verduurzamen zonder aardgas, gericht op een levensduur van 40 jaar? Daarnaast is er uiteraard ook nog een andere mogelijkheid: sloop en nieuwbouw zonder aardgas (> 40 jaar). De beste keuze hangt af van factoren zoals de bouwkundige mogelijkheden en de wensen van de bewoners.

De beste systeemkeuze

Als de bouwkundige staat in kaart is gebracht, kan worden nagedacht over de beste systeemkeuze. De denkbare systemen, zoals een collectieve warmtepomp, laagtemperatuur-warmtenet of individuele warmtepompen, kunnen daarbij worden vergeleken op basis van factoren zoals ruimtelijke inpassing, technische inpassing, mogelijke warmtebronnen en warmtapwatervoorzieningen, duurzaamheid, de mate van flexibiliteit en onderhoud en beheer. Als die vergelijking wordt gemaakt, komen daar volgens Matser enkele algemene conclusies uit, die hij in een tabel heeft samengevat (zie hieronder). Daarin is bijvoorbeeld te zien dat hoge stapelbouw zich niet leent voor individuele of collectieve lucht/water-warmtepompen, maar wel voor aansluiting op een wko of laagtemperatuur-warmtenet (met individuele boosterwarmtepompen in iedere woning).

Als alle woningtypen en systeemkeuzes bij elkaar worden geveegd en de voor- en nadelen steeds worden afgewogen, blijkt volgens Matser dat individuele systemen in veel gevallen de voorkeur verdienen, vanwege te behalen rendementen en het relatieve installatie- en beheergemak. De keuze voor een collectief dan wel individueel systeem blijft echter per project afhankelijk van de specifieke omstandigheden.

> Leestip: Het Nederlands Warmtepomp Congres 2018 werd gekenmerkt door een optimistische sfeer, zo blijkt uit deze terugblik.

> Leestip:  In het Noord-Brabantse Best werd onlangs voor het eerst in Nederland een 5-laags NOM-appartementencomplex gerealiseerd.

Reageer op dit artikel