nieuws

‘Warmtepompen maken een Elfstedentocht mogelijk’

Bronnen

Hoewel de winters steeds warmer worden, kan volgens hoogleraar Andy van den Dobbelsteen in de toekomst weer een Elfstedentocht worden verreden. Zijn ‘out of the box’-concept: installeer in enkele duizenden woningen langs de Elfstedenroute een warmtepomp die warmte uit het oppervlaktewater onttrekt. Vorige week presenteerde Van den Dobbelsteen zijn ‘meesterplan’ hiervoor, tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres in Leeuwarden.

‘Warmtepompen maken een Elfstedentocht mogelijk’

Met steeds warmere winters lijkt de kans dat er ooit nog een Elfstedentocht komt steeds onwaarschijnlijker. Volgens Andy van den Dobbelsteen, hoogleraar Climate Design & Sustainability aan de TU Delft, kan de energietransitie daar verandering in brengen: het slim aan elkaar koppelen van verschillende doelstellingen levert een win-win-situatie op.

Oppervlaktewater als bron

In een presentatie op het Duurzaam Gebouwd Congres rekende de hoogleraar vorige week voor op welke manier warmtepompen een bijdrage kunnen leveren aan het dichtvriezen van de route voor de Elfstedentocht. In zijn ‘meesterplan’ worden 10.000 warmtepompen in woningen en utiliteitsgebouwen geplaatst die oppervlaktewater als bron gebruiken (zogeheten aquathermie). De warmte-onttrekking zorgt er daarbij voor dat het water in de winter sneller bevriest.
Daarbij gaat Van den Dobbelsteen uit van een buitentemperatuur van 4 graden Celsius. “Momenteel is in Friesland de gemiddelde wintertemperatuur 2 graden”, vertelde hij in een interview met Omrop Fryslân. “Ik hou dus rekening met de opwarming van de aarde, maar als het in een winter toch wat kouder wordt, maakt dat dit plan nog beter uitvoerbaar.” Om dat plan volledig duurzaam te maken, moeten de 10.000 warmtepompen van stroom worden voorzien door 26 windmolens met een totaalvermogen van 4 megawatt.

Technische hobbels

Uit berekeningen van de hoogleraar zou blijken dat de warmte die in de winter aan het water moet worden onttrokken om het te bevriezen, overeenkomt met de warmte die nodig is om 10 procent van de Friese woningen met tussenkomst van een warmtepomp te verwarmen. Dat sluit mooi op elkaar aan, aldus Van den Dobbelsteen, die toegeeft dat er nog wat technische hobbels zijn te overwinnen. Zo loopt de Elfstedenroute ook door buitengebied waar veel minder woningen staan en dus onvoldoende warmtepompen kunnen worden geplaatst. “Op die locaties moet worden gekeken naar een oplossing met lange buizen met warmtewisselaars”, aldus de hoogleraar. “En daarnaast zal de tocht wellicht iets langer worden, omdat op de Friese meren dichter langs de oevers moet worden geschaatst.”

‘Geen enorme kostenpost’

Volgens Van den Dobbelsteen hoeft zijn meesterplan (genaamd ‘It Giet Oan!’) geen enorme kostenpost op te leveren. “Duizenden woningen moeten de komende jaren sowieso worden gerenoveerd”, vertelt hij in het interview. “Dan is de keuze voor een warmtepomp en een duurzame energievoorziening toch al een slimme investering.” Uit zijn berekeningen zou blijken dat de extra kosten van zijn plan voor alle huishoudens in Friesland ongeveer 15 euro per maand vergen. “Om het plan aantrekkelijk te maken, zetten we een inzamelingsactie op om dit te compenseren”, zo stelt hij. Verder zou het een en ander van de Provincie Friesland mogen worden verwacht, omdat met het plan ook een forse stap in de energietransitie kan worden gezet.

‘Doel dat mensen aanspreekt’

Hoewel Van den Dobbelsteen zijn plan ‘geen fabeltje’ noemt, is niet duidelijk in hoeverre het politiek en maatschappelijk haalbaar is. In het interview met Omrop Fryslân spreekt de hoogleraar zelf over een ‘serieus plan’ waar hij al langer mee stoeit. “Ik heb dit idee al eerder geopperd als mogelijkheid om de Amsterdamse grachten in de winter dicht te laten vriezen. Door het nu weer naar buiten te brengen,  koppel ik de energietransitie die vooral negatief in het nieuws komt, aan een doel dat als positief wordt ervaren. Als we die enorme energietransitie toch moeten uitvoeren, kunnen we daar net zo goed een doel aan ophangen dat mensen aanspreekt. Los van de duurzame insteek van mijn plan, hou ik overigens ook van schaatsen. Ik zou heel graag weer een Elfstedentocht willen zien”.

Bronnen: Duurzaam Gebouwd en  Omrop Fryslân 

> Leestip: ‘Gas- en olieketels moeten in 2030 worden verboden’

> Leestip: ‘Discussie over warmtepompen laait op’

> Leestip: ‘Onduidelijkheid vermindert draagvlak energietransitie’

Reageer op dit artikel