artikel

Geluid warmtepompen: de termen op een rij

Bronnen

De geluidsproductie van warmtepompen is een veelbesproken onderwerp. In de berichten vliegen verschillende termen voorbij, zoals geluidsvermogen, luchtdruk, dB, dB(A) en geluidsenergie. Maar wat betekent ze eigenlijk?

Geluid warmtepompen: de termen op een rij

Geluid
Eerst de technische kant; geluid ontstaat door verandering van de bestaande statische atmosferische druk. In algemene woorden; geluid is niet meer of minder dan de hoorbare verandering van de luchtdruk. Mensen nemen geluid waar via het gehoororgaan. Om precies te zijn; wanneer het trommelvlies van het oor in trilling wordt gebracht en het gehoororgaan deze trillingen verwerkt tot signalen die door en met de hersenen worden geïnterpreteerd. In de praktijk betekent dit dat een geluidsbron, bijvoorbeeld de compressor en ventilator in het buitendeel van een warmtepomp, veranderingen in luchtdruk veroorzaakt die zich in een golfbeweging door lucht voortbewegen. Wanneer zo’n geluidsgolf het trommelvlies bereikt, wordt dit aan het trillen gebracht in overeenstemming met de frequentie van de geluidsgolf. Veranderingen in luchtdruk moeten bepaalde karakteristieken hebben om te worden waargenomen, zoals het uitoefenen van een voldoende druk op het trommelvlies met een bepaalde frequentie. Als het geluid te zacht is, kan het niet worden waargenomen, maar wel met meetapparatuur worden gemeten. Sommige luchtdrukveranderingen worden niet als geluid waargenomen, maar wel fysiek ervaren. Zoals we inmiddels weten, geldt dit laatste niet voor de warmtepomp. Het geluid van de ventilator en compressor worden soms als vervellend ervaren.

Geluidsvermogen
Geluidsvermogen (LWA) kan gezien worden als de bron: het totaal aan geluidsenergie uitgestraald door het buitendeel van de warmtepomp met daarin de ventilator en compressor. Geluidsvermogen is onafhankelijk van afstand of akoestische omgeving. Het geluidsvermogen van de warmtepompen is vastgelegd in de Ecodesign Directive Commission Regulation (EU) No 206/2012: 65 dB(A) voor pompen tot 6 kW en 70 dB(A) voor pompen van 6 kW tot 12 kW. De EU Ecodesign regelgeving wordt geleidelijk ingevoerd. Voor airco’s en ventilatoren gelden deze limieten al.

Geluidsdruk
Bij geluidsdruk gaat het om het geluid dat wordt ervaren. Die druk wordt juist wel bepaald door de omgeving en de afstand tot de bron. Het geluid van het buitendeel van de warmtepomp tot 6 kW op 2 meter afstand bedraagt volgens berekeningen van de Nederlandse Stichting Geluidshinder (NSG) tussen de 48-51 dB(A), 41-44 dB(A) bij een afstand van 5 meter, op 10 meter 34-37 dB(A) en 30-33 dB(A) bij een afstand van 15 meter. Heeft de warmtepomp een groter vermogen, 6 tot 12 kW dan bedraagt de geluidsdruk gemiddeld respectievelijk 53-56 dB(A), 46-49 dB(A), 39-42 dB(A) en 35-38 dB(A). De NSG stelt voor om bij buitenopstellingen van warmtepompen in de woonomgeving een geluidsgrenswaarde van 35 dB(A) op 5 m na te streven, ter voorkoming van geluidsoverlast naar de omgeving.

dB
Geluid is er in verschillende soorten en maten. De ene keer klinkt iets hard, de andere keer zacht. De geluidssterkte wordt aangegeven in decibel (dB). De zogenoemde Bel- schaal is een logaritmische schaal. Als grondgetal voor het logaritme is het getal 10 genomen. Daarbij betekent 0 dB een verhouding 1, dus gelijkheid. Elke verhoging met 10 decibel betekent een vergroting in vermogen of energie met een factor 10. Een verhoging met 20 dB betekent dus een factor 100, een verhoging met 30 dB een factor 1000 enz.

dB(A)
dB(A) is het bekendst. En het meest gebruikt. Het is de eenheid waarin de sterkte van het geluid in de meeste gevallen wordt weergegeven. Als voorbeeld: de sirene van hulpdiensten heeft een dB(A) van 120, een stofzuiger een dB(A) van 80 en gesprekken tussen verschillende mensen in een omgeving een dB(A) van 60. dB(A) en dB hebben wel met elkaar te maken. dB(A) is namelijk afgeleid van de gewone decibel. Het verschil is echter dat dB(A) de geluidssterktes aanpast voor de prikkelbaarheid van het (menselijk) oor. Deze is namelijk voor de verschillende frequenties van het geluid niet gelijk. Bij 1000 Hz wordt geen correctie uitgevoerd, de weging is daar 0 dB. Bij 10 Hz bedraagt de weging -70 dB. Dat betekent dat een mens een toon van 10 Hz veel zachter hoort dan een toon van 1000 Hz met dezelfde fysische geluidssterkte, namelijk 70 dB zachter. Dergelijke lage tonen zijn dan ook nauwelijks hoorbaar voor de mens.

>>>>>Meer lezen over geluid van warmtepompen? maatregelen om geluid te beperken, Reacties op Kassa-reportage geluidsoverlast warmtepompen

Reageer op dit artikel