artikel

Wand- en plafondverwarming: kansrijk alternatief voor vloerverwarming?

Afgifte

Warmtepompen laten zich het beste combineren met laagtemperatuurafgiftesystemen. In de woningbouw wordt in de meeste gevallen voor vloerverwarming gekozen, maar ook wand- en plafondverwarming bieden mogelijkheden om ruimten te klimatiseren. Dat hier weinig van wordt gebruikgemaakt heeft te maken met onbekendheid.

Wand- en plafondverwarming: kansrijk alternatief voor vloerverwarming?

“Vloerverwarming is veel gangbaarder dan plafond- of wandverwarming. Omdat je contact hebt met de vloer via je voeten, ervaren veel mensen vloerverwarming als erg comfortabel. Bij plafonds en wanden heb je dat directe contact met je lichaam niet”, legt Michael Soederhuizen, technisch medewerker bij Warp Systems, uit. Hij vertelt dat afgiftesystemen voor vloeren in de woningbouw veel vaker worden toegepast dan plafond- of wandsystemen. “Maar dat is niet altijd terecht. De techniek voor plafonds en vloeren is hetzelfde. Je legt de slangen alleen op een andere plek. Maar de ervaring is totaal anders. Want hoewel bewoners veel comfort ervaren door vloerverwarming, gaat een groot deel van de straling langs hen heen. Dit komt doordat het te bestralen oppervlak vanaf onder klein is. Bij wandverwarming ervaar je de straling over je hele lichaam, wat prettig is. En bij plafondverwarming lijkt het alsof er een flauw zonnetje op je hoofd straalt.”

‘Warme voeten’

Volgens Rik Molenaar, adviseur bij Techniplan, is het echter niet helemaal onterecht dat er zo vaak voor vloerverwarming in combinatie met een warmtepomp wordt gekozen. “De reden is dat warmte opstijgt. Bij plafondverwarming verlies je hierdoor zo’n 20 tot 30 procent. Bij wandverwarming zal dat tussen de 10 en 20 procent liggen. Een andere reden is dat vloerverwarming heel comfortabel is omdat mensen graag warme voeten hebben.”

Optimaal geïsoleerd

Moderne warmtepompinstallaties werken alleen goed in combinatie met laagtemperatuurafgiftesystemen als de woning optimaal geïsoleerd is, stelt Molenaar. “Als je werkt met laagtemperatuurverwarming kun je niet zonder goede isolatie. Je moet zorgen dat de warmte in de gewenste ruimte terechtkomt en niet verdwijnt naar aangrenzende ruimten of naar buiten. Met plafondverwarming is dat lastig, omdat isolatie vaak ontbreekt en je dus niet alleen de ondergelegen ruimte verwarmt, maar ook de ruimte erboven. Om dat te voorkomen, moet je altijd isolatie tussen het afgiftesysteem en de constructie plaatsen. Dat geldt ook voor vloerverwarming. Als je de vloer niet isoleert, zal de vloerverwarming gedeeltelijk de ruimte eronder of de grond onder het huis verwarmen.”

Isolatie op de binnenmuur

Het isoleren ten bate van wandverwarming brengt nog extra nadelen met zich mee, legt Molenaar uit. “Ook bij wandverwarming moet je isoleren om de warmte in de juiste ruimte te krijgen. Je kunt die isolatie niet bij de buren aanbrengen, dus plaats je hem op de binnenmuur. Hier moeten vervolgens nog de afgifteslangen overheen worden geplaatst, en een stuclaag worden aangebracht. Al met al is dat een flink pakket van een paar centimeter dat je moet inleveren aan woonruimte.”

De techniek voor plafond- en vloerverwarming is gelijk, alleen worden de slangen op een andere plek aangebracht.

Renovaties

Om daarop in te spelen, hebben marktpartijen afgiftesystemen ontwikkeld die veel dunner zijn, vertelt Soederhuizen. “Wij verkopen systemen met weinig opbouwhoogte. In plaats van 16 millimeter zijn onze slangen bijvoorbeeld maar 10 millimeter dik. Daarom worden onze producten momenteel veel gebruikt bij renovaties. Als er wordt gewerkt met bestaande constructies is ruimte erg belangrijk. Door de minimale opbouwhoogte liggen de systemen bovendien vlak onder de oppervlakte, waardoor de thermische brug veel lager is en er met een nog lagere watertemperatuur kan worden gewerkt. Dit heeft een positief effect op de COP van de warmtepomp.”

Wand- en vloersystemen bij renovaties

Ook Molenaar ziet mogelijkheden voor wand- en vloersystemen in renovaties. “Bij renovatie is het in sommige gevallen gemakkelijker om de warmteafgifte plaats te laten vinden via de wanden of de plafonds, omdat je bijvoorbeeld niet in de vloeren wilt werken. Maar dan moet je wel goed opletten dat de energie niet naar de buren verdwijnt. Een ander voordeel van plafond- of wandverwarming is dat je volledige vrijheid hebt in de vloerafwerking. Vloerverwarming laat zich slecht combineren met sommige houten vloeren of andere isolerende materialen.”

Onbekend maakt onbemind

Soederhuizen is erg positief over wandverwarming en -koeling. Iets meer dan een kwart van de systemen die hij verkoopt, is bedoeld voor wanden. Plafondsystemen zijn nog een niche, legt hij uit. “75 procent van onze verkoop bestaat nog uit afgiftesystemen voor vloerverwarming- en koeling. Dat heeft er toch mee te maken dat de andere oplossingen nog niet zo bekend zijn. We staan nu op een beurs en mensen zijn echt verbaasd over wat er allemaal kan. Als architecten of bouwers niet op de hoogte zijn van deze systemen, zullen ze die ook niet adviseren aan klanten.” Molenaar bevestigt dat vloersystemen populairder zijn dan de andere vormen. “In de woningbouw kiest men vooral voor vloerverwarming, maar in de utiliteitsbouw is plafondverwarming heel gangbaar. In kantoorgebouwen wordt bijvoorbeeld vaak gekozen voor luchtverwarming vanuit het plafond, en je ziet ook steeds vaker metalen klimaatplafonds. Plafondverwarming heb ik in de woningbouw nog nooit gezien, en wandverwarming kom ik maar zeer sporadisch tegen.”

“Als architecten of bouwers niet op de hoogte zijn van deze systemen, zullen ze die ook niet adviseren”

Warmtepomp

De reden waarom in combinatie met warmtepompen vaak voor laagtemperatuurverwarming wordt gekozen, is volgens Molenaar eenvoudig. “Met wand-, vloer- of plafondverwarming ga je een groot oppervlak met lage temperatuur verwarmen, in plaats van een kleine radiator met een hoge temperatuur te gebruiken. Hierdoor hoeft de warmtepomp niet zo’n hoge temperatuur te produceren om de ruimte te verwarmen, bijvoorbeeld tussen de 30 en 40 graden. Hoe meer oppervlakte je hebt om te verwarmen, hoe beter. Wat dat betreft kunnen plafond- wand- en vloerverwarming ook prima deels worden gecombineerd. Dat geldt zeker in combinatie met de warmtepomp. Op een groot deel van de vloer staan nog kasten of ligt vloerbedekking. Voor de wanden en zeker voor de plafonds geldt dat minder.”

Combinatie van systemen

Soederhuizen noemt de combinatie van verschillende afgiftesystemen ideaal. “Eigenlijk zou je de verwarming zo veel mogelijk via de vloeren en wanden moeten laten verlopen. Maar met warmtepompen is ook koeling mogelijk, en dat werkt juist weer beter vanaf de bovenkant. Je hebt bovendien geen last van koude voeten als via de plafonds en wanden wordt gekoeld.” Dat de koelcapaciteit van warmtepompen per vierkante meter de helft lager is dan het verwarmingsvermogen, is een extra argument voor wand- en plafondkoeling, stelt hij. “Je zou er dus goed aan doen om dat koelvermogen zo optimaal mogelijk te gebruiken via de wanden en de plafonds. In het ideale geval bouw je om de ruimte een afgiftesysteem via wanden, vloeren en plafonds. De vloeren en wanden geven dan warmte af, en de koeling komt van het plafond.”

> Leestip: Bij de renovatie van een villa in Rotterdam werd onlangs gekozen voor een warmtepomp in combinatie met vloerverwarming, ondanks dat de bewoners de houten vloer wilden handhaven.

> Leestip: De installatie van laagtemperatuur-afgiftesystemen in bestaande bouw kent allerlei beperkingen, maar creatieve installateurs weten daar wel raad mee.
 

 

Reageer op dit artikel