Mogelijke aanscherping van voorwaarden voor ISDE-subsidie warmtepompen

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) overweegt de criteria voor ISDE-subsidieaaanvragen aan te scherpen. Zo zouden eisen kunnen worden gesteld aan de kwaliteit en uitvoering van de installatie van een warmtepomp en worden mogelijk voorwaarden gesteld aan het koudemiddel dat in de installatie zit.

Tekst: Bas Roestenberg

Een van de redenen om de invoering van kwaliteitseisen voor warmtepompen te overwegen, is dat zich soms installatie-technische problemen voordoen die tot imagoschade van de techniek kunnen leiden, zo stelt Vereniging Warmtepompen. Daarnaast kent de markt al een aantal certificeringen en erkenningen waar wellicht bij kan worden aangesloten. Een andere reden waarom het ministerie onderzoekt of kwaliteitsborging onderdeel moet worden van het ISDE-stelsel, is een motie die anderhalf jaar geleden werd aangenomen in de Tweede Kamer. In deze motie van Tweede Kamerlid Tom van der Lee wordt de regering aangespoord de kwaliteit te borgen van warmtepomp- en pv-installaties. Afgezien van de BRL 6000-21-richtlijn voor bodemgebonden systemen is hier nog geen wetgeving voor van kracht.

Koudemiddelen met laag GWP

Behalve naar het integreren van kwaliteitsborging in de ISDE wordt al enige tijd onderzocht of en hoe de koudemiddelkeuze bij warmtepompen een rol kan spelen bij de toekenning van subsidie. Het ministerie van EZK onderzoekt samen met TKI Urban Energy of en hoe de toepassing van koudemiddelen met een laag GWP kan worden gestimuleerd. Dat kan bijvoorbeeld door bij ISDE-aanvragen te eisen dat het koudemiddel in de betreffende warmtepomp een GWP-waarde heeft die onder een bepaald maximum zit. De GWP-waarde van een koudemiddel geeft aan hoe groot het broeikaseffect van het middel is als het onverhoopt in de atmosfeer terechtkomt.

‘Positieve klimaatimpact’

Vereniging Warmtepompen is kritisch op het voornemen en stelt dat er sprake moet zijn van een ‘noodzakelijke totaalafweging van de positieve klimaatimpact van de prestatie van de warmtepomp versus het theoretische risico van verlies van het koudemiddel naar de atmosfeer’. Daarnaast is er al sprake van een wereldwijde terugfasering van hoog-GWP-koudemiddelen, onder andere via de Europese F-gassenverordening. Hierdoor zullen koudemiddelen met een hoge GWP-waarde sowieso grotendeels uit de markt verdwijnen, wat de vraag oproept hoe zinvol het is om toekenning van een ISDE-aanvraag mede af te laten hangen van het koudemiddel in de betreffende warmtepomp.

Europese maatregelen

In Europees verband wordt ook nagedacht over strengere maatregelen om de GWP-waarde van koudemiddelen in warmtepompen te verlagen. Zo presenteerde de Europese Commissie onlangs een voorlopig rapport waarin het huidige koudemiddelbeleid wordt  geëvalueerd. In dit rapport (‘Evaluation and impact assessment for amending Regulation (EU) No 517/2014 on fluorinated greenhouse gases’) staat onder andere dat 90 procent van de kleine warmtepompen in de EU vanaf 2025 kunnen worden gevuld met niet-gefluoreerd koudemiddel – zoals met name propaan. Vanaf 2030 zou daar ook bij grote splitunits en VRF/VRV-systemen grotendeels op kunnen worden overgestapt.

Kritiek van brancheorganisaties

Europese brancheverenigingen – waaronder de European Heat Pump Association en Eurovent – noemen de voorlopige uitkomsten van het onderzoek ‘verontrustend’. Ze stellen – net als Vereniging Warmtepompen – dat het onderzoek voorbijgaat aan het feit dat warmtepompen sowieso een positieve klimaatimpact leveren, ongeacht het gebruikte koudemiddel. Daarnaast is een belangrijk kritiekpunt dat de modellering in de studie ‘onrealistisch’ zou zijn; de markt is nog helemaal niet klaar om grootschalig over te stappen op een natuurlijk koudemiddel. Bovendien wordt in de studie van de Europese Commissie voorbijgegaan aan het feit dat in veel EU-landen strenge regels gelden die de grootschalige toepassing van ontvlambare koudemiddelen zoals propaan in warmtepompen onmogelijk maken.
Naar verwachting zal de Europese Commissie later dit jaar met een voorstel voor aanscherping van de koudemiddelregels komen.