nieuws

Is vervallen aansluitplicht ook aardgasverbod voor nieuwbouw?

Sector

Vanaf 1 juli 2018 vervalt de gasaansluitplicht voor nieuwbouw. Betekent dat in de praktijk eigenlijk een aardgasverbod voor nieuwe gebouwen? Of zijn er toch uitzonderingen mogelijk?

Is vervallen aansluitplicht ook aardgasverbod voor nieuwbouw?

Op 1 juli 2018 treedt een wijziging van de Gaswet in werking. De wijziging moet ervoor zorgen dat nieuwe gebouwen standaard geen gasaansluiting krijgen.

Verbod op nieuwe gebouwen met aardgas
De wetswijziging ontslaat netbeheerders van de plicht om woningen en kleine bedrijven aan te sluiten op het gastransportnet. Omdat netbeheerders alleen wettelijke taken mogen uitvoeren, kunnen ze ook geen aansluitingen realiseren op verzoek. Het schrappen van de aansluitplicht betekent dus eigenlijk een verbod op nieuwe gebouwen met een aardgasaansluiting.

Gebieden voor aardgasvrij bouwen
Het vervallen van de gasaansluitplicht geldt voor twee types gebieden:
gebieden waar nieuwbouwwoningen en andere nieuwe gebouwen komen;
gebieden met een (toekomstig) warmtenet of (toekomstige) andere energie-infrastructuur. In dit geval is er in het gebied al een gastransportnet aanwezig, maar maakt de gemeente de keuze om over te stappen op een andere warmtevoorziening. In dit gebied kunnen zich al bestaande woningen bevinden. Daarvoor blijven de lopende contracten met de netbeheerder echter gelden.

Aansluitplicht op aardgas wel geldig
Gemeenten kunnen bepaalde gebieden aanwijzen als uitzonderingen waar de aansluitplicht wel geldt. Dat mag de gemeente echter alleen maar doen bij “zwaarwegende redenen van algemeen belang, die een uitzondering strikt noodzakelijk maken”. Het gemeentebestuur moet dan goed kunnen motiveren dat het van algemeen belang is om wijken of gebieden toch op het gasnet aan te sluiten.

Uitzonderingsregels voor afschaffen aansluitplicht
Voor deze uitzonderingen heeft minister van Klimaat Wiebes een uitzonderingsreglement opgesteld. De minister heeft de ministeriële regeling waarin deze uitzonderingsregels staan op 29 mei 2018 ter consultatie gepubliceerd.

Redenen voor aansluiting op gasnet
De volgende zwaarwegende redenen om van het aardgasverbod af te wijken worden in de ministeriële regeling genoemd:

Conflicterende gemeentelijke beleidsplannen voor aardgasvrije gebieden
De gemeente mag een uitzondering maken als een ander gemeentelijk beleidsplan om de wijk of een nabijgelegen wijk op termijn aardgasvrij mogelijk te maken hiermee (financieel) onhaalbaar wordt. De gemeente moet dat dan aantonen met een concreet uitgewerkt beleidsplan of energieplan.

Aardgasvrij maken van gebied technisch onmogelijk
Voor het verwarmen van ruimtes is er niet altijd een alternatief zonder aardgas beschikbaar, zegt de wetgever. Soms is het niet mogelijk om bijvoorbeeld een water-waterwarmtepomp of lucht-waterwarmtepomp met buitendeel te plaatsen. Dat kan ook komen door wettelijke voorschriften voor bijvoorbeeld lucht en geluid. Als een project daardoor niet gerealiseerd kan worden, kan dit een ‘zwaarwegende reden van algemeen belang’ zijn om toch te kiezen voor aansluiting op het gasnet. Een advies van een welstandscommissie valt niet onder deze uitzonderingsregel.

Bouwproject onhaalbaar door meerkosten
Als een bouwproject financieel onhaalbaar wordt omdat het aardgasvrije alternatief veel meer kost dan een gasaansluiting, kan dat een zwaarwegende reden zijn. Dat een project dan onbetaalbaar wordt, kan bijvoorbeeld een gevolg zijn van afspraken gemaakt rond de volkshuisvesting. De gemeente moet dan wel aannemelijk maken dat de woningmarkt in de regio in de problemen komt als het geplande project niet doorgaat.

Voorkomen vertraging bouwproductie
Naast de permanente uitzonderingssituaties die hierboven worden geschetst, is er ook nog een tijdelijk versoepeling van de regels. De wetgever wil daarmee voorkomen dat de bouwproductie stagneert omdat vergevorderde maar nog niet ingediende bouwplannen weer op de schop moeten. “Gelet op de krapte van de woningmarkt in grote delen van het land is het van belang dat de oplevering van nieuwbouw niet vertraagt… Het voorkomen van vertraging in de bouwproductie is op nationaal niveau topprioriteit.”

Vrijstelling tot 1 januari 2019
Om vertraging van bouwprojecten te voorkomen, kan de gemeente daarom van 1 juli 2018 tot 1 januari 2019 een vrijstelling geven van het aardgasverbod. Wel moet voor deze plannen dan ook voor 1 januari 2019 een omgevingsvergunning zijn aangevraagd. De overheid komt daarmee tegemoet aan de kritiek van een aantal brancheverenigingen uit de bouw- en vastgoedwereld die de invoering per 1 juli 2018 als onverantwoord hebben bestempeld, en voor een invoering op 1 januari 2019 hebben gepleit.

Uitzonderingsregeling geëvalueerd
Colleges van B&W krijgen met deze ministeriële regeling de bevoegdheid om te besluiten dat een aardgasaansluiting toch noodzakelijk is. Deze bevoegdheid is nieuw en zal “in de praktijk een weg moeten vinden”, zo schrijft de wetgever in de toelichting. “Daarnaast kunnen de inzichten over de redenen om af te wijken evolueren”. De regeling zal daarom twee jaar na inwerkingtreding geëvalueerd worden.

Reageer op dit artikel