artikel

Wat verandert er aan de bouweisen ?

Sector

Op 1 juli veranderen de bouweisen. Nieuwbouw krijgt te maken met BENG-eisen en de rekenmethode verandert, ook van het energielabel. Huizen en gebouwen krijgen verder te maken de TO-juli. Dit staat voor temperatuur-overschrijding oftewel oververhitting in de zomer. ”Met een warmtepomp voldoe je fluitend aan alle eisen”, stelt Harm Valk van Nieman Raadgevende Ingenieurs.

Tekst: Uko Reinders

Wat verandert er aan de bouweisen ?

Valk was een van de sprekers op het Nederlands Warmtepomp Congres 2019, dat op 9 oktober in Den Bosch plaatsvond. Hij ging in op de nieuwe bouweisen die op 1 juli 2020 van kracht worden. De BENG-eisen vormen daar een belangrijk onderdeel van. Om een bouwvergunning te krijgen moet nieuwbouw daaraan voldoen. Valk wijs erop dat de eisen, in wielertermen, vooral lastig kunnen zijn voor bouw in de bezemwagen. Het peloton en de kopgroep kunnen er gemakkelijk aan voldoen.

Volgens Valk kunnen de BENG-eisen vooral lastig zijn voor bouw ‘in de bezemwagen’.

Oververhitting in de zomer

Een nieuwe eis bij BENG, waar Valk over sprak, is de temperatuuroverschrijding. Dit is een indicatie van oververhitting in de zomer die wordt uitgedrukt in de indicator TO-juli. De eis in het bouwbesluit wordt: TO-juli ≤ 1,0. “Als je koeling toepast is de eis niet van toepassing. Dit is goede nieuws voor warmtepompen, je kunt hiermee immers ook koelen”, zegt Valk. Volgens Valk gaat de temperatuuroverschrijding een belangrijke rol spelen bij het ontwerpen van gebouwen. Het kan invloed hebben op de grootte van de ramen en de overstek. En er moet geïnvesteerd worden in zaken als zonwering en zomernachtventilatie. De eis is mede het gevolg van de nadruk van op het verlagen van de energievraag in de winter, waardoor huizen in de zomer warmer worden.

Minimaliseren van energievraag

De BENG-eisen dwingen architecten om de energievraag van huizen en panden te minimaliseren. Daarnaast dwingen ze om zoveel mogelijk duurzame energie te gebruiken voor klimatisering, ventilatie en warm tapwater. De gebouwschil en de duurzame energie moeten ervoor zorgen dat zo min mogelijk fossiele energie nodig is. Valk wees erop dat BENG alleen kijkt naar het gebouwgebonden energiegebruik; energie voor bijvoorbeeld koken en de wasmachine vallen buiten de eis.

Energiebehoefte en fossiel energieverbruik

De berekening die aan de BENG-eisen ten grondslag liggen worden volgens de NTA 8800-methode gemaakt. Belangrijke aanpassing ten opzicht te van een huidige EPC-berekening is dat de energiebehoefte en het fossiele energiegebruik in kWh/m2/jaar wordt uitgedrukt. De hernieuwbare energie wordt uitgedrukt in een percentage van het energieverbruik
(zie tabel 1).

Soort pand Maximale energiebehoefte (kWh/m2/jr) Maximaal fossiel energieverbruik (kWh/m2/jr) Minimaal percentage hernieuwbare energie
Woning 55 30 50
Woongebouw 65 50 40
Kantoren 90 40 30
School 190 70 40
Zorg zonder bed 90 50 40
Zorg met bed 350 130 30
Winkel 70 60 30

Tabel 1. De drie BENG-eisen, onderverdeeld per gebouwtype.

In de berekeningen wordt ook gekeken naar de vorm van een gebouw. Zijn er veel buitenmuren, dan dan zijn de eisen minder streng. De basis in de berekening is de Als/Agr-verhouding oftewel het verliesoppervlakte gedeeld door het vloeroppervlakte (zie afbeelding 1 hieronder). Hoe groter het verliesoppervlakte, hoe groter de energiebehoefte en het fossiele energiegebruik mogen zijn. Met deze toevoeging wil de overheid voorkomen dat de energie-eisen tot eenvormigheid gebouwen leidt.

Afbeelding 1. BENG-eisen en Als/Agr-verhoudingen.

Wijzigingen voor bestaande bouw

Ook voor bestaande bouw gaat er op 1 juli wat veranderen:  de rekenmethode voor het energielabel wordt gelijk aan die van BENG. De score is nog niet van belang, althans nog niet; kantoren moeten vanaf 2030 minimaal energielabel C hebben. Voor na 2030 voorziet Valk dat er mogelijk ook eisen aan het energielabel van woningen worden gesteld. “De overheid houdt huizenbezitters met subsidies nu nog een wortel voor, maar als dat onvoldoende resultaten oplevert wordt straks met verplichtingen de stok gepakt”, aldus Valk.
De nieuwe rekenregels voor het bepalen van het energielabel en worden volgens de NTA 8800-methode gemaakt, met kWh/m2/jaar als uitgangspunt. Door de aanpassing moeten labels opnieuw worden geijkt worden, maar gemiddeld blijven ze gelijk aan de huidige, voorspelt Harm Valk die aangeeft dat de plusjes gaan terugkomen.

> Leestip: Een van de andere plenaire sprekers op het Nederlands Warmtepomp Congres was Meindert Smallenbroek, directeur warmte & ondergrond bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Hij ging in op de afspraken in het klimaatakkoord en de consequenties daarvan voor de gebouwde omgeving

Reageer op dit artikel