artikel

Vloerverwarming en warmtepomp: een perfect huwelijk

Afgifte

Vloerverwarmingssystemen werken met lage temperaturen, en dat maakt ze uitermate geschikt om te worden gevoed door warmtepompen. De systemen zijn bovendien geschikt voor koeling in de zomer. Doordat een groot oppervlak wordt verwarmd of gekoeld krijgt een ruimte een gelijkmatige temperatuur, wat als aangenaam wordt ervaren.

Tekst: Ferdinand Pronk

Vloerverwarming en warmtepomp: een perfect huwelijk

Bij een met water gevuld vloerverwarmings-systeem wordt de vloer verwarmd (en gekoeld) via een slangensysteem dat op of in de vloer wordt aangebracht. Het systeem werkt met temperaturen tot zo’n 35 graden, waardoor de vloer in woonruimten maximaal 29 graden kan (en mag) worden, en in de badkamer 33 graden. Dat is precies de reden waarom de combinatie met een warmtepomp sterk is, want die genereert een lage temperatuur. Vloerverwarming kan met alle verschillende typen warmtepompen worden gecombineerd, uiteraard behalve die met lucht als afgifte.

Voordelen van vloerverwarming

Voorbereiding op vloerverwarming: in de vloer zijn sleuven gefreesd waar leidingwerk in komt te liggen.

De populariteit van vloerverwarming is goed verklaarbaar, want de techniek biedt veel voordelen, zeker in combinatie met een warmtepomp. Die voordelen komen optimaal tot hun recht bij een goed geïsoleerde woning. Een opsomming van de eigenschappen van vloerverwarming:
• De hele ruimte wordt gelijkmatig verwarmd, wat als aangenaam wordt ervaren. Als het systeem meerdere ruimten bedient, zorgt een zoneregeling dat overal de gewenste temperatuur heerst.
• Vloerverwarming kan in combinatie met een warmtepomp voor koeling worden gebruikt. Een temperatuurverlaging van ongeveer 4 graden is mogelijk. In die situatie stroomt koel water door de leidingen. Om condensvorming te voorkomen, is het advies om geen water kouder dan 18 graden te gebruiken. De badkamer moet niet worden gekoeld, want die zou in dat geval na het douchen te lang vochtig blijven.
• Zowel vloerverwarming als warmtepompen zijn efficiënte systemen, ze gaan zuinig met energie om. Bovendien vinden veel mensen het dankzij de gelijkmatige warmteverdeling prima als de thermostaat twee graden lager staat dan met radiatorverwarming.
Met vloerverwarming kunnen radiatoren achterwege blijven. Dat ziet er fraaier uit, scheelt ruimte en maakt het mogelijk de ruimte vrijer in te delen.
• Vrij algemeen wordt er vanuit gegaan dat vloerverwarming een gezondere vorm van verwarmen is dan hoogtemperatuursystemen. Er is door de stralingswarmte namelijk nauwelijks luchtverplaatsing.
Het systeem werkt vrijwel geruisloos.
• Een verwarmde vloer is geschikt voor vele soorten afwerking, zoals vinyl en parket. Op veel producten die geschikt zijn staat een speciaal ‘geschikt voor vloerverwarming’-logo.

‘Natte’en ‘droge’ systemen

Bij ‘droge systemen’ worden de leidingen in een voorgevormde constructie aangebracht.

Watergedragen systemen bestaan uit leidingen die in de vloer worden aangebracht. Bij ‘natte systemen’ worden ze rechtstreeks in de natte dekvloer gelegd. Omdat verwarmingsbuizen krimpen en uitzetten, komt er een wapening in de deklaag. Dit systeem heeft veel ruimte nodig, zo’n 13 centimeter. Daarnaast zijn er ‘droge systemen’. Daarbij worden de leidingen in een voorgevormde constructie van piepschuim of polystyreen aangebracht. Onder de leidingen liggen profielen van aluminium of gegalvaniseerd metaal. Deze metalen zorgen voor een goede warmtegeleiding, waardoor de warmte sneller wordt afgegeven en verspreid.
Vooral als er weinig ruimte beschikbaar is, bijvoorbeeld in bestaande woningen, kan het frezen van sleuven in de deklaag een goede oplossing zijn. De leidingen worden vervolgens in deze deklaag gelegd. Doordat het systeem dicht onder de oppervlakte ligt, warmt de vloer relatief snel op en is er weinig warmteverlies.

Weersafhankelijke regeling

De opwarmtijd van watergedragen systemen is vrij lang. Daarom krijgen gebruikers over het algemeen het advies om de gevraagde temperatuur relatief constant te houden. Het installeren van een weersafhankelijke regeling is een optie. Deze meet de buitentemperatuur en kan het systeem daardoor laten anticiperen op temperatuurschommelingen. Het is ook een mogelijkheid om vloerverwarming te combineren met radiatoren of convectoren die voor een snelle opwarming kunnen zorgen. In dat geval fungeert de vloerverwarming als basisverwarming. Bij deze combinatie vallen wel enkele voordelen weg, bijvoorbeeld op esthetisch vlak.
Wanneer de vloerverwarming als hoofdverwarming wordt gebruikt, komen in de vloer op elke 10 centimeter leidingen te liggen, zo ingedeeld dat de aan- en afvoerleidingen goed zijn gemixt. Bij bijverwarming is de afstand over het algemeen 15 centimeter. Dit zijn vuistregels. De exacte afstanden hangen af van factoren zoals de eigenschappen van de ruimte, de beschikbare oppervlakte, de warmtebehoefte, de vloerbedekking en de isolatie.

Regels rond dimensionering

Er worden diverse eisen aan vloerverwarmingssystemen gesteld. De norm NEN-EN 1264 gaat in een aantal delen over ‘ingebouwde oppervlakteverwarmings- en koelsystemen met waterdoorstroming’. De reeks geeft definities en bepalingsmethoden voor het warmtevermogen, en behandelt het dimensioneren en installeren. De richtlijn ISSO 49 gaat over vloer- en wandverwarming en vloer- en wandkoeling voor woningen/woongebouwen en de utiliteitsbouw. Hij beschrijft de voordelen van laagtemperatuur-verwarmingssystemen (LTV) en behandelt vervolgens de verschillende typen vloer- en wandverwarming. Daarna komen de dimensionering, projectering, ingebruikname en beproeving aan bod.

Praktische uitleg over normen

De richtlijn sluit aan bij de Europese norm NEN-EN 1264. De ISSO-publicatie ‘Kleintje Vloerverwarming en vloerkoeling’ vertaalt onder andere de NEN-norm in praktisch toepasbare informatie. De informatie is bedoeld voor de installateur of adviseur die zich bezighoudt met vloerverwarming en vloerkoeling in zowel woningbouw als utiliteitsbouw. De publicatie gaat in op de voor- en nadelen van de verschillende systemen en geeft ondersteuning bij het maken van een goede systeemkeuze. Ook het gehele ontwerpproces vanaf het begin tot en met de ingebruikname en het onderhoud komen hierin aan bod.

> Lees meer over vloer-, wand- en plafondverwarming:
Overzicht: Koeling en verwarming via wanden en plafonds
Wand- en plafondverwarming: kansrijk alternatief voor vloerverwarming?
Beperkingen van laagtemperatuur-afgiftesystemen in bestaande bouw
Vloerverwarming voor renovatie met houten vloeren
Afgiftesystemen in nieuwbouw: voor- en nadelen

Reageer op dit artikel