nieuws

Consortium start proefproject voor gasloos maken van bestaande hoogbouw

Markt

Woningcorporatie Bo-Ex brengt samen met een aantal partners een naar eigen zeggen ‘uniek verduurzamingsexperiment’ in de praktijk. In Utrecht wordt het eerste, bewoonde appartement aangepakt volgens het Inside Out-renovatiesysteem. Dit systeem is ontwikkeld om bestaande hoogbouw duurzaam te renoveren zonder dat bewoners daar veel overlast van hebben.

Consortium start proefproject voor gasloos maken van bestaande hoogbouw

 

De aanpak van bestaande hoogbouw vormt een van de grootste uitdagingen bij het verduurzamen van de woningvoorraad. Nederland telt bijvoorbeeld zo’n half miljoen portiek/etagewoningen en ruim 100.000 verouderde hoogbouwflats, en een aanzienlijk deel daarvan moet de komende jaren hoogwaardig worden gerenoveerd. Daarbij lopen bouwpartijen tegen verschillende problemen aan, met name met het oog op ruimtegebrek. De woningen hebben vaak maar weinig interne installatieruimte, het is lastig of onmogelijk om de buitenunits van eventuele lucht/warmtepompen kwijt te kunnen, en per woning is er onvoldoende dakoppervlak om genoeg PV-panelen te kunnen plaatsen.

‘Inside Out’
Verschillende consortiums met bouwbedrijven, corporaties en installateurs zoeken hier oplossingen voor, meestal in de vorm van een totaalconcept waarbij gevelisolatie, energieopwekking en een duurzaam klimaatsysteem met elkaar worden gecombineerd. Een voorbeeld daarvan is Inside Out, een consortium waarin woningcorporatie Bo-Ex samenwerkt met onder andere warmtepompleverancier Bosch Thermotechniek, Technisch architectenbureau Mex en de Universiteit van Utrecht. Het Inside Out-renovatiesysteem dat deze bedrijven samen ontwikkelen, is gericht op de verduurzaming van woningen in bestaande hoogbouwflats  uit de jaren ’60 en ’70.

Multifunctionele bouwdelen
Als dit type woningen – waarvan er naar schatting zo’n 100.000 in Nederland zijn – op de klassieke wijze worden aangepakt, leidt dat tot forse technische ingrepen aan de binnenzijde, met veel overlast van bewoners als gevolg. Het Inside Out-concept gaat echter vooral uit van de buitenzijde van een flat, die wordt voorzien van een ‘slimme’ zijgevel met multifunctionele prefab-bouwdelen. Deze gevel wordt bekleed met PV-panelen, en er worden units in de gevel geplaatst waarin per etage alle installatie-onderdelen zijn ‘weggewerkt’, zoals een collectieve warmtepomp en wtw-units. De woningen zelf worden voorzien van laagtemperatuurradiatoren en een boosterwarmtepomp die de aanvoertemperatuur zodanig verhoogt dat hij geschikt is voor warmtapwater. Op het dak van de flat komen ten slotte generatoren te staan voor het opwekken van windenergie.

Een kraan hijst een windgenerator op het dak van de ‘proefflat’, waarvan de zijgevel al is bekleed met zonnecellen.

Energieleverend
De bedoeling is dat het hele systeem – mogelijk uitgebreid met windturbines – meer energie oplevert dan de flatbewoners consumeren. Een flat wordt zo dus energieleverend, waardoor de woningen niet alleen duurzamer en comfortabeler worden, maar de bewoners ook nog lagere woonlasten hebben. Bijkomend voordeel is dat de meeste bouwkundige aanpassingen aan de buitenzijde plaatsvinden, waardoor de bewoners minder bouwoverlast ervaren, zo stellen de initiatiefnemers. Bovendien worden de bouwdelen ‘prefab’ aangeleverd, wat de bouw- en installatietijd – en daarmee ook de kosten en overlast – beperkt. Bewoners hoeven voor deze renovatie ook niet tijdelijk hun huis uit.

Test in één flatwoning
Het afgelopen jaar heeft het Inside Out-consortium de multifunctionele bouwdelen in verschillende testopstellingen onderzocht om het ontwerp te optimaliseren. Voordat complete flats op deze manier worden aangepakt, wordt een deel van het concept nu eerst op beperkte schaal in één appartement getest, in een tien verdiepingen tellende flat die eigendom is van woningcorporatie Bo-Ex. Door het systeem eerst bij één woning te installeren, kan worden getoetst of het in de praktijk werkt. Een voorbeeld van mogelijke optimalisatie is dat in de proefwoning verschillende soorten zonwering worden getest, omdat inmiddels bekend is dat het in de woonkamer en keuken snel warm kan worden. Tijdens de test worden alle flatbewoners bij het traject betrokken; hun ideeën worden waar mogelijk meegenomen om tot de beste en meest gebruiksvriendelijke oplossing te komen.

> Leestip: ook bij bestaande laagbouwwoningen is de transitie naar gasloze verwarming een uitdaging.

 

Reageer op dit artikel